Godenzonen

Deze column was bedoeld voor de krant van 27 februari 2019, maar ik koos uiteindelijk alsnog een ander onderwerp.

Vanavond is het: Feijenoord en Ajax, de ´club van het volk´ tegen de ´club van de godenzonen´. Maar niet alleen in de clubbeschrijvingen wordt het verschil van de clubaard verduidelijkt, ook in de typeringen van de topvoetballers die er hun beste jaren hadden. Zo werd de afgelopen week 75 geworden Willem van Hanegem, top-icoon van ‘nul-tien’, op televisie als ‘man van het volk’ bestempeld. En de bijna drie jaar geleden overleden Johan Cruijff ging als ´verlosser´ door het leven, een titel die hem nog tijdens zijn eerste Ajax-periode werd verleend door dichter Willem Wilmink. De term zou ook verwijzen naar de initialen van de magere voetballer: JC, evenals die andere verlosser.

De term godenzonen komt ook in de Bijbel voor, maar het is onduidelijk hoe die term daar bedoeld is. In Genesis 6: 1 en 2 staat: ‘De mensen werden steeds talrijker en begonnen zich over de hele aarde te verspreiden. De godenzonen zagen hoe mooi hun dochters waren en ze trouwden met de meisjes op wie ze hun keus hadden laten vallen.’ Even later staat dat de reuzen op aarde de kinderen waren ‘die de godenzonen bij de dochters van de mensen gekregen hadden’ (vers 4).
Eeuwenlang hebben christelijke theologen zich gebogen over de vraag wie er bedoeld worden met die ‘godenzonen’. Er werden vier mogelijkheden opgeworpen: engelen, hoogwaardigheidsbekleders, nakomelingen van Set of nakomelingen van Kaïn. Voor alle vier betekenissen zijn op basis van wetenschappelijk onderzoek nogal wat voors en tegens aan te geven. Voordehand liggend is dat de godenzonen verwijzen naar de mythologie, verhalen over goden en andere bovennatuurlijke wezens. Immers het hele verhaal over de zondvloed (Genesis 6-9) is vergelijkbaar met de legende van Atrahasis in de Mesopotamische mythologie.

Sterke papieren heeft ook de betekenis van hoogwaardigheidsbekleders, dus vorsten en edelen. Mozes wordt in het boek Exodus twee keer god genoemd: ten opzichte van zijn broer Aäron en van de farao. De term dient dan om autoriteit aan te duiden.
Hoe dan ook: ‘godenzonen’ blijft een term waarbij vraagtekens blijven staan. En ik maar hopen dat de godenzonen uit ‘nul-twintig’ er zelf vanavond een uitroepteken achter plaatsen!